
منتظر هوای بدتر در تهران باشید
اسماعیل کهرم، مشاور سابق رئیس سازمان حفاظت از محیط زیست گفت: علت اول گرد و خاک تهران چرای بی رویه دام در داخل کشور و علت دوم کاری است که دیگران کرده اند؛ دیگران مثل ترکیه ناجوانمرد که روی تمام دجله و فرات سدّ بسته و بنده 11 سدّ دیده ام. سدّ می بندند و دست پایین رود را عریان می کنند. همان کاری که ما بر اثر چرای دام با خاک کرده ایم، آنها با سدّسازی می کنند؛ لذا به هر جهتی که باد بوزد این خاک عریان حرکت می کند.
جامعه ۲۴- اسماعیل کهرم بوم شناس و مشاور سابق رئیس سازمان حفاظت از محیط زیست، چرای بی رویه دام و همچنین سدّسازیهای داخل ایران و ترکیه را منشأ گرد و خاک فعلی تهران دانست و گفت: راهکار کوتاه مدت نداریم؛ در بلند مدت آرام آرام باید خودروهای شخصی را حذف کرد و به سیستمهای حمل و نقل عمومی مثل قطار زیر زمینی و اتوبوس روی آورد؛ و بعد هم کاشت گیاه و ایجاد کمربند سبز برای شهرها تنها راههایی است که در میان مدت و طولانی مدت حدود ۱۰ سال میتواند پاسخگو باشد.
مشروح گفتوگو با اسماعیل کهرم را در ادامه میخوانید:
به نظر شما منشأ گرد و خاک دو سه روز اخیر تهران چیست؟
این گرد و خاکها دو منشأ دارد که یکی از آنها داخلی است. چرای بیش از حد و خشکسالی باعث میشود که خاک عریان شود و ذرات خاک با یک طوفان حرکت کند و به فضا بیاید و به تهران برسد و این بساط را درست کند.
یعنی سدّسازیهای داخل کشور و همچنین کشورهای همسایه تأثیری نداشته است؟
عرض کردم دو علت دارد و از سدّسازی هم صحبت نکردم. چرای دام مهمتر از سدّسازی است. علت دوم کاری است که دیگران کرده اند؛ دیگران مثل ترکیه که روی تمام دجله و فرات سدّ بسته و بنده ۱۱ سدّ دیده ام. سدّ میبندند و دست پایین رود را عریان میکنند. همان کاری که ما بر اثر چرای دام با خاک کرده ایم، آنها با سدّسازی میکنند؛ لذا به هر جهتی که باد بوزد این خاک عریان حرکت میکند.
کشورهای سوریه، ترکیه، عراق و ایران از نظر فرسایش خاک در جهان اول هستند؛ و نتیجه اش همین میشود که عرض کردم. یعنی در خارج ترکیه دست درازی داشته و در داخل هم خود ما با سدّسازی، چرای بی رویه و منحرف کردن مسیر رودخانهها باعث ایجاد این شرایط شده ایم.
از سوی دیگر شهرداری میگوید در ارتفاع بالای ۱۴۰۰ متر ساخت و ساز نکنید. مسأله این است که اگر ساخت و ساز داشته باشیم، نمیگذارد که آنجا «کمربند سبز» رشد کند و در نتیجه گرد و خاک از آن ارتفاعات عبور میکنند و راحت به تهران میآیند. در حالی که ما اگر آنجا را ساخت و ساز نکنیم و کمربند سبز داشته باشیم، هر هکتار از این کمربند سبز یا جنگل میتواند ۷.۵ تن ذرات را جذب کند تا به تهران نرسد. آن وقت دانشگاه آزاد، علوم و تحقیقات را میسازد و بروید و ببینید چه کرده است. یعنی دانشگاه آزاد تمام قوانین را زیر پا میگذارد و بالای ۱۴۰۰ متر ساخت و ساز میکند.
در نتیجه اینها دست در دست میدهند و تهران در معرض گرد و خاک قرار میگیرد؛ کما اینکه میبینید.
بیشتر بخوانید: موج دوم گرد و غبار در راه تهران
چه آیندهای برای این گرد و خاک تهران متصور است؟
آینده بدتر از این میشود و ذرات معلق در متر مکعب بیشتر و بیشتر میشود. تعداد روزهای آلوده سال افزایش پیدا میکند تا اینکه جای تنفس و زندگی در تهران نمیماند. الآن ذرات معلق در هر متر مکعب به ۵۰۰ رسیده که در جهان رکورد است. ولی این باز هم افزایش پیدا میکند و دیگر جای تنفس نمیماند و تعداد کسانی که از بیماریهای ریوی رنج میبرند بیشتر میشود.
راهکار کوتاه مدت مدنظر شما برای این قضیه چیست؟
راهکار کوتاه مدت نداریم؛ مردم ماسک بزنند، بیرون نروند و خانمهای حامله از خانه بیرون نروند. بالأخره در و پنجره و دیوار خانه افراد را حفظ میکند. دو سال پیش شهر پاریس، که میگویند عروس شهرهای دنیا است، زوج و فرد اعلام کرد؛ بنابر این اگر ما این کار را بکنیم چیز عجیبی نیست. باید این اقدامات را انجام داد تا هوا یک خرده پاکتر شود.
در بلند مدت باید چه کار کرد؟
در بلند مدت آرام آرام باید خودروهای شخصی را حذف کرد و به سیستمهای حمل و نقل عمومی مثل قطار زیر زمینی و اتوبوس روی آورد؛ و بعد هم کاشت گیاه و ایجاد کمربند سبز برای شهرها تنها راههایی است که در میان مدت و طولانی مدت حدود ۱۰ سال میتواند پاسخگو باشد.