
هتل موزه، پدیدهای کاربردی در صنعت گردشگری
امروزه جهان موزه و موزهداری متکی به مرزهای پیشین خود نیست و بعضا رفتارهای نوگرایانه آزمونهایی هستند تا موفقیت مبانی موزهداری در نیل به رسالتهای خویش را مورد سنجش قرار دهند. الصاق واژه موزه به برخی هتلها بیانگر نگرش کاربردی در حوزه فرهنگ و گردشگری است.
جامعه ۲۴ - هتلها علاوه بر کارکرد اصلی خود به عنوان محل اقامت وارد عرصههای فرهنگی و هنری نیز شدهاند. وجوه متعدد هتلها این امکان را پدید میآورد که موقعیتی منحصربهفرد برای افراد ایجاد کرده و تجربیات کم نظیری را برای آنها پدید آورد. علاوه بر آن بسیاری از هتلها امروزه بخشی از کنشگران جدی تجارت هنر نیز هستند. تردد و اقامت سرمایهداران و مجموعهداران در هتلهای فوق لوکس این قابلیت نهفته را بیدار کرد که هتلها میتوانند محلی برای نمایش و عرضه آثار هنر نیز باشند. این رابطه میتواند سوی دیگری نیز داشته باشد. به عنوان مثال برگزاری نمایشگاههای ویژه و مالکیت آثار منحصربهفرد هنری، خود به انگیزهای سفر و بازدید مجموعهداران از هتلها بدل میشود. در واقع هتلها میتوانند در بخش جنبی خود مجموعهای از آثار هنری را گردآوری و به نمایش در بیاورند و رویدادهای هنری را در طول سال برنامهریزی کنند.
لری گاگوسیان مجموعهدار بزرگ و از پیشگامان این طرح اقدام به برگزاریهای نمایشگاههای قابل تامل و مهمی از هنرمندان معتبر در هتل ایدک راک (فرانسه) کرد. این اقدام گامی فراتر از استفاده از آثار هنری در هتلها جهت تزیین و دکور کردن محیط بود و دقیقا گامی در راستای تجارت هنر، مجموعهداری و موزهداری بود. پس از آن تعامل گالریها با هتلها به تدریج رایج شد. مثلا هتل لُ بریستل در پاریس با گالری اُپرا همکاری مداومی را آغاز کرد. در هتلهایی که این رویکرد را اتخاذ کردند گنجاندن سیاستهای هنرگردانی و موزه داری بخشی از برنامه هتلداری است. هتل تیف در اسلو مدعی برترین هتل در سطح نروژ در زمینه برگزاری نمایشگاههای هنری است. هتل موزه هنر نیوزیلند نمونهای مثال زدنی از موزه هتل است که به خاطر جابهجایی غولآسای این ساختمان از محل پیشین بدون هیچ گونه آسیب به ساختمان و وسایل مشهور است.
بیشتر بخوانید:ایران زیباست؛ کویر «خوریان»
گرایش دیگری در هتل موزهها آن دسته از هتلهایی هستند که به دلیل برخورداری از ساختمان خاص تاریخی، گنجینهای از آثار فرهنگی و بومی عنوان موزه به خود میگیرند. این موزهها الزاما به هنر معاصر و تجارت هنری نمیپردازند و صرفا گنجینهای را مهیا و آماده نمایش کردهاند، این مساله عامل مهمی در ایجاد جذابیت برای اقامت است. هتل سیلو، در سپتامبر سال ۲۰۱۷ میلادی، در شهر کیپتاون در کشور آفریقای جنوبی افتتاح شد. این هتل در مدت زمانی اندک توانست طرفداران بسیار زیادی پیدا کند و مورد توجه علاقهمندان هنر و تاریخ قرار بگیرد. علت توجه به این هتل این بود که این هتل در کنار یکی از تاریخیترین سازههای موجود در کشور آفریقای جنوبی قرار گرفته و مجموعهای بسیار نفیس از آثار هنرمندان معاصر آفریقا در آن به نمایش در آمده است.
در گالری هنر هتل ارسین استانبول هم آثار هنری عصر بیزانس و عثمانی و همچنین مجموعهای از سرامیکهای اصیل از جمله تنها کپی دقیق سرامیکهای دوره امپراتوری عثمانی به چشم میخورد که در موزه بریتیش لندن در انگلستان به نمایش گذاشته شدهاند. از سایر نمونههای مهم جهان، کاخ امید باوان در جودپور، هند که در ساختمانی تاریخی واقع شده است و گنجینهای غنی در آن نگهداری میشود. همچنین هتل پالمار هاوس، در حال حاضر یکی از قدیمیترین هتلهای فعال امریکاست که هم در زمره هتل موزهها قرار میگیرد و هم به نوبه خود یک تکه بزرگ از تاریخ است.
اما در ایران از نمونههای قابل تامل از این دست، هتل عباسی اصفهان است. هتلی که ساختمان آن مربوط به دوره صفویه بوده و به نوبه خود یکی از بهترین نمونههای معرفی معماری و هنرهای تجسمی سنتی ایران است. این هتل شاید در عنوان رسمی خود از واژه موزه استفاده نکند، اما گنجینه هنری موجود و تزیینات وابسطه به معماری به کار رفته در آن در کنار درجه کیفی، آن را به یکی از برترین هتلهای خاورمیانه بدل کرده است.