
هشدار رکوردشکنی اومیکرون
طبق آخرین گزارش وزارت بهداشت از وضعیت نقض پروتکلهای بهداشتی و مصوب ستاد ملی مقابله با کرونا، مدارس در رتبه سوم نقض پروتکلهای بهداشتی ایستادند.
جامعه ۲۴- براساس این گزارش که دیروز و درباره میزان رعایت پروتکلهای بهداشتی در هفته منتهی به اول دیماه منتشر شد، میزان رعایت فاصلهگذاری در اماکن عمومی کشور به ۴۷.۳۳ درصد، میانگین رعایت تهویه مناسب در اماکن عمومی کشور به ۴۷،۸۳درصد، استفاده از ماسک در اماکن عمومی به ۴۹.۳۳ درصد و میزان رعایت پروتکلهای بهداشتی در کشور به ۴۷.۳۳ درصد کاهش یافته در حالی که طبق این گزارش، کارگاهها و صنایع کوچک زیر ۲۵ نفر، نانواییها و مدارس به ترتیب در رتبههای اول تا سوم نقض و رعایت نکردن پروتکلهای بهداشتی ایستادهاند و متخلفان، ضمن دریافت اخطار، به مراجع قضایی هم معرفی شدهاند.
طبق این گزارش در هفته منتهی به اول دی ماه، ۷۰۸۲ کارگاه، ۲۷۹۰ نانوایی و ۱۳۰۷ مدرسه ناقض و متخلف از رعایت پروتکلهای بهداشتی به مراجع قضایی معرفی شدند در حالی که در ادامه این گزارش و در تشریح جزییات رعایت پروتکلهای بهداشتی در مدارس اعلام شده: «میانگین رعایت بهداشت فردی در اماکن عمومی کشور ۵۲.۱۹ درصد و در مدارس ۸۹.۵۱ درصد بوده، میانگین استفاده از ماسک در کشور ۴۹.۳۳ درصد و در مدارس ۸۹.۹۲ درصد بوده، میانگین رعایت فاصلهگذاری اجتماعی در اماکن عمومی کشور ۴۷.۳۳ درصد و در مدارس ۸۰.۳۸ درصد بوده و همچنین میانگین رعایت تهویه مناسب در اماکن عمومی ۴۷.۸۷ درصد و در مدارس ۴۷.۹۴ درصد بوده است.»
بیشتر بخوانید: عجیبترین علامت ابتلا به اومیکرون را بشناسید
در این گزارش، مهمترین مصداقهای تخلف در مدارس، عدم رعایت پروتکلهای بهداشتی در مدارس، متناسب نبودن فضای کلاسها با تعداد دانشآموزان (پذیرش بیش از حد ظرفیت کلاس)، عدم رعایت فاصلهگذاری مناسب بین دانشآموزان، عدم رعایت چیدمان صندلی براساس فاصله، عدم رعایت استفاده از ماسک در بین دانشآموزان، کارکنان مدرسه، فراهم نبودن شرایط مناسب برای تهویه و جریان هوا در کلاسها، تجمع والدین در مقابل ورودی و خروجی مقابل مدارس اعلام شده است.
طبق این گزارش، مراکز ورزشی هم از بابت رعایت بهداشت فردی، میزان استفاده از ماسک، رعایت فاصلهگذاری اجتماعی و همچنین، تهویه عمومی، بدترین وضعیت را داشتهاند چنانکه طبق این گزارش، میزان رعایت بهداشت فردی در مراکز ورزشی به ۴۴.۸۳ درصد، میزان استفاده از ماسک به ۳۷.۶۳ درصد، میزان رعایت فاصلهگذاری اجتماعی به ۳۸.۶۷ درصد و میانگین رعایت تهویه مناسب به ۴۱،۳۶درصد کاهش یافته است.
این گزارش دیروز در حالی منتشر شد که روز شنبه هم اعلام شد که تعداد مبتلایان امیکرون در کشور به ۱۴ نفر افزایش یافته است. بنا به اعلام محمد هاشمی؛ سرپرست مرکز اطلاعرسانی وزارت بهداشت، به دنبال انجام تستهای توالییابی، ۱۴ مبتلای امیکرون در کشور شناسایی شدهاند که ۷ نفر از مبتلایان ساکن تهران هستند، ۵ نفر ساکن هرمزگان، یک نفر ساکن بابل و یک نفر ساکن مشهد است. متخصصان عفونی هشدار میدهند که به دلیل سرایتپذیری بالای این سویه جدید، هر یک بیمار میتواند حداقل ۴۰ نفر را آلوده کند که با درنظر گرفتن قلت نگرانکننده تجهیزات لازم برای توالییابی موارد جدید، باید فرض را بر این گذاشت که تا امروز نه تنها حداقل بیش از ۴۰۰ نفر در کشور آلوده به اومیکرون هستند که از طریق همان ۱۴ بیمار شناساییشده، مبتلا شدهاند، تعداد بسیار بیشتری هم به عنوان بیماران ناشناخته در جامعه و به خصوص در شهر تهران که فعلا بیشترین تعداد مبتلایان امیکرون در کشور را دارد، تردد دارند که با علایم ظاهری و مشابه سرماخوردگی، فرض را بر ابتلای بیماریهای فصلی گذاشته، اما در واقع، ممکن است به امیکرون مبتلا باشند و به دلیل ناآگاهی، رفتارهای هنجارشکنانه و نقض پروتکلهای بهداشتی را ادامه داده و در مدت زمان کوتاهی، موجب انفجار همهگیری در کل کشور شوند.
مجموع گزارشهای وزارت بهداشت طی ۷ روز گذشته و به دنبال شناسایی اولین مبتلای امیکرون که یک بیمار ساکن در تهران و البته، مسافری از کشور امارات بوده، حالا نگرانیهای جدی بابت شیوع غیرقابل گریز سویه جدید امیکرون را دامن میزند در حدی که دیروز، عضو هیاتمدیره سازمان نظام پزشکی مشهد نسبت به رکوردشکنی همهگیری امیکرون در مقایسه با سرعت همهگیر دلتا در کشور هشدار داد. مسعود زحمتکش در گفتگو با ایلنا در تشریح این هشدار، اشارهای به سرعت شیوع این سویه جدید در انگلستان و آفریقای جنوبی داشت و گفت: «سویه اومیکرون ۲۴ نوامبر ۲۰۲۱ در آفریقای جنوبی کشف شد و به سرعت با توجه به خصوصیت آن و قدرت و سرعت انتشار بالایی که داشت، توانست سویه غالب در آفریقای جنوبی شود بهطوریکه در حال حاضر، بالای ۹۵درصد سویه غالب در آفریقای جنوبی همین سویه اومیکرون است. در کشور انگلستان نیز، شیوع اینگونه ویروس به بالای ۳۰ درصد رسیده و براساس اخبار، روزانه ۱۰۰ هزار مورد مبتلا به این ویروس گزارش میشود. قدرت و سرعت انتشار ویروس اُمیکرون نسبت به دلتا، ۳ تا ۶ برابر و خصوصیت عفونتزایی آن ۵ تا ۸ برابر دلتا است چنانکه متخصصان میگویند هر مبتلای اُمیکرون میتواند ۴۰ نفر را مبتلا کند. با توجه به وضعیت رعایت پروتکلهای بهداشتی در ایران و ماهیت ویروس، اعداد و ارقام خوبی را در پیشبینیها ملاحظه نمیکنیم و انتظار ما این است که باتوجه به اتفاقاتی که در زمان ویروس دلتا از نظر میزان ابتلا پیش آمد، اینبار رکورد دلتا را بشکنیم. البته امیدواریم میزان بستری مبتلایان اُمیکرون زیاد نباشد و با مشکل کمبود دارو و اکسیژن مواجه نشویم، اما باید دید که سیستم بهداشت و درمان ما، تحمل حجم زیادی از بیماران حتی به صورت درمان سرپایی را دارد یا خیر.»
این کارشناس حوزه سلامت هم، همچون دیگر متخصصانی که ظرف روزهای گذشته بر ضرورت تعطیلی هرچه سریعتر مدارس و به خصوص خانهنشینی دانشآموزان مقاطع تحصیلی دوره اول متوسطه -گروه سنی کمتر از ۱۲ سال- تاکید کرده و بابت تبعات آن اخطار دادهاند، گفت: «هر روز تعلل در تعطیلی مدارس و مخصوصا مدارس ابتدایی که دانشآموزان آن زیر ۱۲ سال هستند و واکسیناسیون ندارند، میتواند منجر به گسترش خیلی سریع این اپیدمی در کشور شود و ما را دچار مشکل کند.»
افزایش تعداد کشورهای درگیر با سویه امیکرون حالا دیگر روی دور افزایش تصاعدی افتاده است. تا هفته گذشته، ۸۹ کشور درگیر با امیکرون بودند، دو روز قبل تعداد کشورهای درگیر به ۱۰۶ افزایش یافت و دیروز اعلام شد که امیکرون به ۱۱۰ کشور رسیده است. طبق اعلام دو روز قبل سازمان بهداشت جهانی، ۹۶درصد از نمونههای توالییابیشده در سطح جهانی مربوط به سویه دلتا بوده که نسبت به میزان ۹۹،۲درصدی شیوع دلتا در هفته گذشته، کاهش یافته درحالیکه ۱،۶درصد نمونهها از سویه اُمیکرون بوده که نسبت به میزان ۰،۴ درصدِی هفته قبل، افزایش یافته است.
اگرچه مرگ ناشی از ابتلا به این سویه جدید هنوز رقم بالایی ندارد، اما افزایش مرگ، زمانی رقم میخورد که به دلیل افزایش ابتلا، امکانات کافی برای بستری و خدماتدهی به مبتلایان فراهم نباشد و در این صورت، رقم مرگ مبتلایان افزایش خواهد یافت.
فعلا پررنگترین اقدامات پیشگیرانهای که در ایران برای مقابله با همهگیری امیکرون انجام شده، ممنوعیت ۱۵ روزه ورود گردشگر از مبدا ۱۲ کشور (۸ کشور آفریقایی و ۴ کشور اروپایی با همهگیری بالای سویه جدید) و آنهم صرفا از مرز دریایی و زمینی است درحالیکه ورود از همین مبادی ممنوعه از مرز هوایی آزاد است چنانکه دیروز معاون وزارت میراث فرهنگی و گردشگری اعلام کرد که طبق اصلاحیه جدید، مصوبه ممنوعیت ۱۵ روزه ورود اتباع خارجی از مرزهای زمینی، دریایی و هوایی، شامل گردشگران ورودی از مرزهای هوایی نمیشود.
دولت و در راس آن؛ ستاد ملی مقابله با کرونا به عنوان کانون اتخاذ سیاستهای پیشگیرانه، هنوز هیچ تصمیم محدودکنندهای برای فعالیتهای اجتماعی غیرضروری ندارند و وزیر بهداشت فقط به توصیههای چندباره درباره واکسیناسیون اکتفا کرده درحالیکه حالا معلوم شده حتی واکسن فایزر هم که از حریفان قدرتمند در مقابل سویههای پیشین بوده، در مصاف با امیکرون شکست خورده است.
به دلیل این سادهانگاریهای آشکار، دیروز، مدیر گروه تحقیقاتی انستیتو پاستور ایران در ارتباط با همهگیری امیکرون در کشور هشدار داد که «به نظر میرسد تا دو، سه هفته دیگر، رشد بسیار بالایی در این بیماری خواهیم داشت و احتمالا تا بهمنماه وارد پیک ششم خواهیم شد.»
آمیتیس رمضانی گفت: «درست است که این بیماری از نظر شدت خفیفتر از دلتاست، به این دلیل که ریه را کمتر درگیر میکند و این یک نکته مثبت است، اما آنتیبادیها قدرتشان در برابر این ویروس کم شده و بنابراین به این دلیل که این ویروس بسیار مسری است، تعداد زیادی از افراد ناگهان آلوده میشوند و احتمال اینکه موارد بستری و آیسییو بالا برود وجود دارد چنانکه با توجه به گزارشها از وضعیت دیگر کشورها، تعداد مبتلایان هر دو یا سه روز دو برابر میشود، اما میزان بستریها چهار تا پنج روز یکبار دو برابر میشود. بنابراین میزان بستریها بالا میرود و به دلیل اینکه این بیماری بسیار مسری است و احتمال عفونت مجدد در آن زیاد است، موارد بدحال بیشتر خواهد بود.»
این کارشناس هم با ابراز نگرانی از تبعات ادامه برگزاری حضوری کلاسهای درس در مدارس و به خصوص برای گروه سنی کمتر از ۱۲ سال که هنوز و به دلایل نامعلوم، تحت پوشش دریافت واکسن قرار نگرفتهاند، افزود: «بیش از همه نگران گروه زیر ۱۲ سال هستیم که واکسینه نیستند، در کنار خانوادههایشان هستند و در نتیجه اگر مبتلا شوند، انتقال خانگی امیکرون حداقل سه برابر بیشتر از دلتاست. بیشترین گروهی که وضعیتشان نگرانکننده خواهد بود، افراد زیر ۱۲ سال و ۹ میلیون نفری هستند که واکسن نزدهاند. این دو گروه نه فقط خودشان لطمه میبینند بلکه بقیه افراد جامعه را نیز در معرض عفونت مجدد قرار میدهند. مدارسی که باز هستند باید برای مدتی بسته و غیرحضوری شوند و از طرفی دوباره برخی از محدودیتها باید برگردد، زیرا باتوجه به واکسینه نشدن افراد زیر ۱۲ سال نگران آنها هستیم و باید جلوی مراسمها و تجمعات بزرگ گرفته شود.»
در حال حاضر، تنها امید نظام سلامت برای تشخیص فوری ابتلای امیکرون، کیتهای تولیدشده توسط انستیتو پاستور است که البته تعداد این کیتها هم چندان چنگی به دل نمیزند چنانکه رمضانی دیروز اذعان داشت که نه تنها با این کیتها هم تشخیص صددرصدی امیکرون امکانپذیر نیست و تنها چاره موثر، توالییابی است، کل کیتهای تشخیصی این موسسه تحقیقاتی که فعلا به شبکه آزمایشگاهی کشور رسیده، چهار هزار عدد بوده درحالیکه با توجه به قدرت سرایت بالای این سویه و نیاز به اقدامات بسیار سریعتر، به نظر میرسد که حتی تجهیزات مورد نیاز تشخیص اولیه و بیماریابی سریع هم از سرعت گردش این سویه جدید جا خواهد ماند. طبق آخرین اعلام دو روز قبل سرپرست مرکز اطلاعرسانی وزارت بهداشت، به دنبال شناسایی ۶ بیمار جدید مبتلا به سویه امیکرون در کشور، تعداد کل مبتلایان امیکرون در کشور به ۱۴ نفر افزایش یافت درحالیکه ۵ نفر از مبتلایان جدید در هرمزگان و یک نفر در بابل، یک نفر در تهران و ۷ نفر در مشهد شناسایی شدهاند.