
پرتقال و خواص ضد سرطانی آن
یکی از میوههایی که به طور چهار فصل در سبد غذایی خانوار ایرانی قرار دارد پرتقال است. پرتقال از پرطرفدارترین میوهها با خواص سلامتی متعددی و ارزش غذایی بالایی است.
جامعه ۲۴- پرتقال یکی از پرطرفدارترین میوهها به شمار میرود و در دسته مرکبات قرار دارد. درخت پرتقال یکی از درختهایی است که به طور گسترده در سرتاسر جهان کاشته میشود. دانشمندان معتقدند مصرف روزانه یک واحد پرتقال میتواند نقش پررنگی در بهبود سلامت فیزیکی بدن داشته باشد.
این میوه خوشمزه، کالری کمی دارد، اما در عین حال سرشار از مواد مغذی است. پرتقال سرشار از ویتامینهای B,C دارای آهن، کلسیم، فسفر، پتاسیم، سدیم و مس است. ویتامین C که از عوامل مهم مهارکننده سرطان است و پرتقال منبع اصلی این ویتامین شناخته میشود. پرتقال برخلاف اینکه دارای قند است، اما شاخصی گلیسمی پایینی دارد.
پرتقال همچنین منبع خوبی از فیبر است. یک پرتقال ۱۸ درصد از نیاز روزانه بدن به فیبر را برطرف میکند. فیبر موجود در پرتقال پکتین، سلولز، همیسلولز و لیگنین نام دارد. فیبر فواید زیادی برای سلامتی دارد که از جمله آنها میتوانیم به بهبود سلامت گوارش، کاهش وزن و کاهش سطح کلسترول اشاره کرد.
علاوه بر پرتقال استفاده از پوست پرتقال نیز فواید بسیاری از جمله کاهش فشار خون، سرکوب افسردگی و اضطراب، بهبود سلامت قلب، کاهش کلسترول و کاهش وزن دارد. در ادامه به برخی از خواص پرتقال اشاره خواهیم کرد.
ارزش غذایی پرتقال
پرتقال یکی از محبوبترین میوهها در سراسر جهان است که به دلیل طعم مطبوع، ارزش غذایی بالا و فواید فراوان برای سلامتی مورد توجه قرار میگیرد. این میوه سرشار از ویتامین C است که به تقویت سیستم ایمنی بدن کمک میکند و نقش مهمی در تولید کلاژن، ترمیم بافتها و افزایش جذب آهن دارد. مصرف روزانه یک عدد پرتقال میتواند بخش زیادی از نیاز بدن به این ویتامین را تأمین کند. علاوه بر ویتامین C، پرتقال حاوی ویتامینهای گروه B مانند B۱ (تیامین)، B۶ و اسیدفولیک است که برای حفظ عملکرد سیستم عصبی و متابولیسم انرژی ضروری هستند.
پرتقال همچنین منبعی عالی از فیبر خوراکی است که به بهبود عملکرد دستگاه گوارش کمک میکند. فیبر موجود در این میوه، که بیشتر در بخش سفید داخل پوست آن قرار دارد، باعث تنظیم حرکات روده و جلوگیری از یبوست میشود. همچنین، فیبر به کاهش سطح کلسترول بد (LDL) در خون کمک کرده و در پیشگیری از بیماریهای قلبی مؤثر است.
از نظر مواد معدنی، پرتقال دارای پتاسیم است که به کنترل فشار خون کمک کرده و عملکرد ماهیچهها و اعصاب را بهبود میبخشد. مقدار قابل توجهی از ترکیبات آنتیاکسیدانی مانند فلاونوئیدها و کاروتنوئیدها نیز در این میوه وجود دارند که با کاهش استرس اکسیداتیو، خطر ابتلا به بیماریهای مزمن مانند سرطان و بیماریهای قلبی را کاهش میدهند.
پرتقال دارای قند طبیعی است که انرژی مورد نیاز بدن را تأمین میکند، اما به دلیل شاخص گلیسمی متوسط، باعث افزایش ناگهانی قند خون نمیشود و برای افراد مبتلا به دیابت، در حد تعادل، گزینه مناسبی محسوب میشود. همچنین، این میوه دارای ترکیبات ضدالتهابی است که میتوانند به کاهش التهاب در بدن و بهبود عملکرد سیستم ایمنی کمک کنند.
آب پرتقال نیز بسیار مغذی است، اما مصرف خود میوه به دلیل داشتن فیبر بیشتر توصیه میشود. با این حال، زیادهروی در مصرف آن میتواند باعث افزایش اسیدیته معده شود. در مجموع، پرتقال یکی از بهترین میوهها برای حفظ سلامت عمومی بدن محسوب میشود و مصرف متعادل آن میتواند به بهبود کیفیت زندگی کمک کند.
خواص پرتقال برای کبد
با توجه به وجود مواد عالی و مغذی موجود در پرتقال این میوه به دلیل داشتن ویتامین A و همچنین وجود مادهای به نام کاروتنوئید باعث رفع اختلالات کبدی میشود و در نتیجه برای سلامت کبد و بهبود کبد چرب بسیار مفید است. از دیگر خواص پرتقال برای کبد میتوان به خواص آنتیاکسیدانی آن اشاره کرد که سبب افزایش سلامت کبد میشود.
خواص پرتقال برای فشار خون
مصرف سدیم اندک برای کاهش فشار خون ضروری است. در عین حال افزایش مصرف پتاسیم به همین اندازه مهم است. همانطور که پیشتر اشاره شد، پرتقال منبع خوبی از پتاسیم است.
بر اساس نظرسنجیهای انجام شده، کمتر از ۲ درصد از بزرگسالان آمریکا ۴۷۰۰ میلی گرم از این ماده را که مورد نیاز است در روز مصرف میکنند. به خاطر داشته باشید که مصرف پتاسیم کافی باعث میشود خطر مرگ ناشی از هر شرایطی تا ۲۰ درصد کاهش یابد.
کاهش خطر بیماری قلبی با پرتقال
بیماری قلبی از رایجترین علت مرگ زودرس شناخته میشود. فلاونوئیدهای موجود در پرتقال، بهویژه «هسپریدین» ممکن است از شما در برابر بیماری قلبی محافظت کنند. مطالعات بالینی انجام شده بر روی انسانها نشان میدهد که مصرف روزانه آب پرتقال به مدت ۴ هفته با تاثیرات رقیق کننده خون همراه است و ممکن است فشار خون را به طرز چشمگیری کاهش دهد.
فیبرهای موجود در پرتقال نیز نقش مهمی در سلامت قلب دارند. از طرف دیگر مصرف فیبر موجود در مرکبات، سطح کلسترول خون را کاهش میدهد. با وجود فوایدی که به آن شاره شد مصرف منظم پرتقال به کاهش خطر بیماری قلبی کمک میکند.
خواص پرتقال در بارداری
پرتقال دارای مقادیر زیادی ویتامین C و کلسیم است و یک منبع بزرگ برای آنتی اکسیدانها به حساب میآید که میتواند در دوران بارداری با وجود این مواد، یک تغذیه خوب و مفید برای تامین این مواد برای جنین و مادر باردار باشد. از خواص پرتقال در بارداری میتوان به خاصیت ضدالتهابی و آنتی اکسیدانی آن نیز اشاره کرد. همچنین با تقویت سیستم ایمنی مادر، برای پیشگیری از بسیاری از بیماریها فایده دارد.
بیشتر بخوانید:
خاصیت پرتقال برای سرطان
بر اساس مطالعهای که در مجله Epidemiology منتشر شده است، مصرف موز، پرتقال و آب پرتقال طبیعی در دو سال اول زندگی خطر توسعه سرطان خون را در کودکان کاهش دهد. پرتقال منبع بسیار عالی از آنتی اکسیدان قوی ویتامین C است میتواند به مبارزه با تشکیل رادیکالهای آزاد که باعث ایجاد سرطان میشوند کمک کند.
با اینکه مصرف ویتامین C کافی به عنوان یک آنتی اکسیدان ضروری و بسیار مفید است، اما مقادیری که برای مقاصد درمانی برای سرطان مورد نیاز است فراتر از مصرف خوراکی آن خواهد بود.
مصرف فیبر بالا از طریق میوهها و سبزیجات نیز میتواند خطر ابتلا به سرطان روده را کاهش دهد.
پیشگیری از سنگ کلیه با پرتقال
پیشگیری از سنگ کلیه، از دیگر خواص پرتقال است. پرتقال منبع خوبی از اسید سیتریک و سیترات است و با وجود این خواص از شکلگیری سنگ کلیه جلوگیری میکنند. پزشکان معمولا پتاسیم سیترات را برای بیماران مبتلا به سنگ کلیه تجویز میکنند. به نظر میرسد سیترات موجود در پرتقال تاثیرات مشابهی داشته باشد.
خواص پرتقال برای کودکان
خواص پرتقال برای کودکان بسیار زیاد است، ولی مهمترین آن مربوط به تقویت سیستم ایمنی بدن آنها است. خواص پرتقال در تقویت سیستم ایمنی، یک حقیقت علمی اثبات شده است که نهتنها برای کودکان، بلکه برای بزرگسالان نیز اهمیت بسیاری دارد. با این وجود اهمیت آن برای کودکان بیشتر است؛ زیرا سیستم ایمنی ضعیفتری دارند.
بهترین راهکار برای استفاده از خواص پرتقال برای کودکان این است که هر روز صبح یک لیوان آب پرتقال تازه میل کنند و به دلیل خاصیت اسیدی آن، بهتر است بین صبحانه یا پس از آن مصرف شود تا به معده آنها آسیبی وارد نشود.
همچنین از دیگر خواص پرتقال برای کودکان، خواص آنتی اکسیدانی آن است که سبب میشود به دلیل حساسیت سلولهای بدن آنها در برابر تشعشعات و رادیکالهای آزاد، مقاومت بیشتری پیدا کنند.
خواص پوست پرتقال
پوست مرکبات و به ویژه پوست پرتقال، خ سرشار از خواصی است که از خواص پرتقال مجزا است. پوست پرتقال به تنهایی دارای مواد مغذی فراوانی است که در میوه پرتقال وجود ندارد. کی از این خواص وجود یک آنتی اکسیدان خاص به نام پلی متوکسی فلاونها در پوست پرتقال است که آثار مخرب رادیکالهای آزاد بدن را از بین برده و احتمال بروز سرطان را کاهش میدهد.
پوست پرتقال نیز مانند میوه آن ویتامین سی دارد و در کنار آن سرشار از ویتامین A نیز هست. به همین دلیل برای بهبود عملکرد سیستم ایمنی بدن، کاهش التهابات و محافظت از قدرت بینایی نیز مفید است.
هسپریدین و نوبیلتین موجود در پوست پرتقال از جمله مواد ضد التهاب طبیعی محسوب میشوند که میتوانند عملکرد قلب را بهبود بخشیده و خطر حملات قلبی را در بدن کاهش دهند. در کنار این موارد، پوست پرتقال در بهبود عملکرد گوارش و پاکسازی ریهها نیز موثر است. در ایران پوست پرتقال را به شکل مربا و دمنوش مصرف میکنند؛ چرا که به صورت خام، طعمی تلخ و زننده دارد.