
خواص زیره و تفاوت زیره سبز و سیاه
زیره به عنوان دانهای معطر و ضد نفخ شناخته میشود که در آشپزی و پزشکی از آن استفاده میشود، دانهای دارای طبع گرم و خشک. دانههای زیره با چوب کوبیده میشود. زیره در افغانستان، ایران، ازبکستان، تاجیکستان، ترکیه، مراکش، مصر، هند، کوبا، سوریه، مکزیک و شیلی رشد میکند و علاقمندان فراوانی دارد.
جامعه ۲۴- زیره مقادیر بالایی فیبر دارد که از همین طریق با کاهش اشتها و افزایش متابولیسم بدن به لاغری و کاهش وزن سریع کمک میکنند. از سوی دیگر مقادیر بالای فیبر موجود در زیره برای کاهش چربی شکم نیز مفید است.
زیره یک منبع خوب از آهن، منگنز، منیزیم، کلسیم، مس، روی، پتاسیم و فسفر است. دیگر ویتامینهای موجود در آن را شامل تیامین، ریبوفلاوین، نیاسین، ویتامینهای A، C، E، K و ویتامین B۶. همچنین در زیره چربیهای اشباع، سدیم و کلسترول بسیار پایین است.
ارزش غذایی زیره
زیره یکی از ادویههای معطر و پرکاربرد در آشپزی و طب سنتی است که به دلیل ارزش غذایی بالا و خواص دارویی خود شهرت دارد. این دانه کوچک حاوی ترکیباتی است که به بهبود گوارش، کاهش التهاب و تقویت سیستم ایمنی کمک میکنند. از نظر ترکیب تغذیهای، زیره سرشار از فیبر، پروتئین، ویتامینها و مواد معدنی است. فیبر موجود در آن به بهبود عملکرد رودهها کمک کرده و از یبوست جلوگیری میکند. همچنین این ادویه دارای مقدار مناسبی پروتئین گیاهی است که برای بدن مفید است، بهویژه در رژیمهای گیاهخواری که منابع پروتئینی محدودتر هستند.
زیره حاوی ویتامینهایی مانند ویتامین A، C، E و برخی از ویتامینهای گروه B است که در تقویت سیستم ایمنی، سلامت پوست و عملکرد متابولیکی بدن نقش دارند. مواد معدنی مهمی مانند آهن، کلسیم، منیزیم، روی و پتاسیم نیز در آن یافت میشود. آهن موجود در زیره به افزایش تولید گلبولهای قرمز و پیشگیری از کمخونی کمک میکند. کلسیم و منیزیم نیز در تقویت استخوانها و جلوگیری از پوکی استخوان مؤثرند. پتاسیم موجود در آن به تنظیم فشار خون و بهبود عملکرد قلب کمک میکند.
زیره همچنین سرشار از ترکیبات آنتیاکسیدانی است که از بدن در برابر آسیبهای ناشی از استرس اکسیداتیو و رادیکالهای آزاد محافظت میکنند. این خاصیت آنتیاکسیدانی ممکن است در کاهش التهاب و پیشگیری از برخی بیماریهای مزمن مانند بیماریهای قلبی و دیابت مفید باشد. علاوه بر این، ترکیبات فعال زیره به بهبود هضم غذا کمک کرده و از نفخ و سوءهاضمه جلوگیری میکنند. برخی مطالعات نشان دادهاند که این ادویه میتواند متابولیسم بدن را افزایش داده و به کاهش وزن کمک کند.
زیره را میتوان بهصورت پودر، دانه کامل یا دمکرده استفاده کرد. این ادویه نهتنها طعم و عطر غذاها را بهبود میبخشد، بلکه بهعنوان یک مکمل طبیعی برای بهبود سلامت عمومی بدن شناخته میشود.
تفاوت زیره سبز و سیاه چیست؟
زیره سبز و سیاه از نظر جنس، گونه، نوع اسانس و ترکیبات گیاه کاملاً متفاوت هستند و در عین حال اثرات دارویی آنها نیز تفاوت دارد. به دلیل وجود همه این تفاوتها میزان مصرف آنها نیز متفاوت خواهد بود.
جالب است بدانید که مقدار مصرف زیره سیاه، به ویژه در آشپزی میتواند ده برابر زیره سبز باشد. از طرف دیگر این دو نوع زیره بوی متفاوتی نیز دارند که به دلیل متفاوت بودن ترکیبات اصلی اسانس آنها است.
زیره سیاه یا زیره کوهی: این نوع زیره به اسم زیره کرمانی هم معروف است و به عنوان از معروفترین سوغاتیهای استان کرمان شناخته میشود. زادگاه اولیه زیره سیاه استان کرمان بوده است و در مناطق کوهستانی نیز میرویید.
زیره سبز: نوع دیگری از زیره است که هم به صورت خودرو و هم به صورت پرورشی کشت میشود. زیره سبز در ایران بیشتر به صورت پرورشی کشت میشود و به عنوان یکی از اجزای اصلی پودر کاری به کار میرود. از زیره سبز همچنین برای تقویت طعم غذاها نیز استفاده میشود. همچنین از زیره سبز در داروهای سنتی مورد استفاده قرار میگیرد.
فواید زیره سیاه
زیره سیاه طبعی خیلی گرم و خشک دارد و به عنوان یک داروی سنتی برای رفع سوءهاضمه خصوصا نفخ شکم است. عرق زیره سیاه و یا روغن آن در رفع سوءهاضمه و دل دردهای کودکان مفید است. زیره سیاه معده را گرم و تقویت میکند.
بیشتر بخوانید:
خواص شوید، گیاهی کم کالری و پرخاصیت
مصرف دم کرده زیره سیاه و یا جویدن آن در رفع و کاهش دردهای ناشی از قاعدگی، دردهای روده و بیاشتهایی بسیار مؤثر است.
در ادامه به برخی خواص زیره سیاه اشاره خواهیم کرد:
*از زیره سیاه میتوان برای از بین بردن کرمهای انگلی استفاده کرد که باعث کاهش درد شکم میشود.
* دانههای زیره را وقتی با فلفل ترکیب کنید گزینه خوبی برای برطرف کردن سرفه خشک است.
* روغن زیره، ضداسپاسم است و در التیام بخشیدن انقباض عضلانی و گرفتگی عضلات مفید است.
*زیره سیاه سرشار از پتاسیم است و از این طریق به حفظ ضربان قلب کمک میکند.
*زیره سیاه تاثیر زیادی در هضم بهتر غذاها دارد و از این طریق باعث لاغری و کاهش وزن میشود.
*روغن زیره باعث کاهش التهاب و پف میشود. همچنین در صورت ایجاد سوختگی به رشد سریع سلولهای پوست کمک میکند.
*زیره سیاه در کند شدن روند پیری پوست و شاداب کردن پوست نیز تاثیر گذار است. همچنی باعث کاهش تشکیل چین و چروک در اطراف چشم میشود.
*زیره سیاه سرشار از آنتی اکسیدانهایی مانند لوتئین، کاروتوئن و کریپتوکسانتین و منیزیم است و از این طریق به رفع بیخوابی کمک میکند.
عوارض زیره سبز
مصرف عرق زیره سیاه در بعضی افراد موجب اسهال و در برخی دیگر باعث یبوست میشود. بیماران کلیوی، کبدی و تنفسی و همچنین مادران باردار قبل از استفاده از عرق زیره، لازم است با پزشک مشورت کنند. به یاد داشته باشید که خود سرانه عرق زیره را به کودکان ندهید. زیاده روی در مصرف زیره بعلت طبع گرم میتواند باعث کهیر شود، از طرف دیگر این زیاده روی احتمال دارد باعث افزایش ترشح تیروئید و در نتیجه لاغری و زردی رنگ چهره شود.
فواید زیره سبز
زیره سبز از اجزای اصلی پودرهای کاری و چیلی است و از آن به عنوان طعم دهنده در محصولات غذایی-تجاری استفاده میشود. همچنین عرق زیره از طریق تقطیر با بخار آب، برای مزهدار کردن نوشیدنیها، دسرها و چاشنیها به کار میرود. همچنین جزء معطر کرمها، لوسیونها و عطریات است.
در ادامه با برخی خواص زیره سبز آشنا خواهید شد:
*زیره سبز سرشار از فیبر است و به طور طبیعی باعث تحریک سیستم گوارش، بهبود هضم و درمان هموروئید میشود. از طرف دیگر وجود خواص ضد قارچ و ضد میکروبی در زیره سبز عفونتهای ناشی از هموروئید را درمان میکند.
*زیره سبز باعث تحریک غدههای ترشح اسیدها، صفرا و آنزیمها میشود و از این طریق باعث هضم بهتر غذا میشود.
*زیره سبز ادویهای سرشار از ویتامین C است و از این طریق باعث تقویت سیستم ایمنی بدن میشود.
* زیره سبز یکی از بهترین ادویهها برای لاغری است که با افزایش سوختوساز بدن و بهبود هضم باعث کاهش وزن میشود.
*زیره سبز نیز مانند زیره سیاه خواص بسیاری برای پوست دارد. زیره سبز با داشتن ویتامین E دیواره مویرگی در پوست را تقویت میکند و خاصیت ارتجاعی و رطوبت پوست را بهبود میدهد. در واقع زیره سبز یک ادویه ضدپیری است!
عوارض زیره سبز
احتمال دارد مصرف زیاد زیره سبز لخته شدن خون را به دنبال داشته باشد، بنابراین افراد مبتلا به اختلالات خونریزی باید از مصرف آن اجتناب کنند. زیره سبز در برخی افراد سطح قند خون را کاهش میدهد. اگر مبتلا دیابت هستید و از زیره سبز استفاده میکنید، نشانههایی افت قند خون را بررسی کنید.
اگر جراحی دارید، زیره سبز ممکن است در طول و بعد از عمل قند خون را کاهش دهد. پس بهتر است که حداقل دو هفته قبل از عمل جراحی استفاده از زیره سبز را قطع کنید.