هنوز ملاک وزیر بهداشت برای پوشش واکسیناسیون کرونا در ایران ۸۵ میلیون نفری، سند مصوب دی ماه سال گذشته و جمعیت ۶۷ میلیون نفری است
جامعه ۲۴- اعدادی که این روزها از گزارشهای وزارت بهداشت و سخنان وزیر بهداشت درباره آمار تزریق واکسن کووید ۱۹ منتشر میشود، هر کدام، جزیرهای دورافتاده بدون هیچ امید اتصال است. گزارشهای رسمی و مورد تایید وزارت بهداشت، یک عدد از پوشش دوز اول واکسن کووید۱۹ میگوید، وزیر بهداشت یک عدد دیگر و البته، اعداد وزیر، شمول بیشتر و جمعیت حجیمتری را در برگرفته است! معنی و مفهوم این جملهها، متفاوت با «عددسازی» است؛ معنی این جملهها، اکتفا کردن به تاکید سند قدیمی مصوب دی ماه پارسال درباره واکسینه شدن ۶۰ الی ۷۰ درصد جمعیت بالای ۱۲ سال کشور است که حالا به دنبال رویه جدید جهانی برای لزوم واکسیناسیون تمام جمعیت بالای ۵ سال هر کشور، دیگر هیچ اعتباری ندارد، اما مقام عالی وزارت، هنوز با استناد به اعداد همان سند، گزارش عمومی درباره واکسیناسیون میدهد و این هیچ خوب نیست. هیچ خوب نیست، چون سندها باید بهروزرسانی شود.
سند ملی واکسیناسیون، دی ماه پارسال تصویب شد؛ زمانی که هنوز هیچ واکسنی به ایران نرسیده بود. در آن سند و به تأسی از روال توصیه شده جهانی، قید شد که حدود ۶۰ میلیون نفر و حدود ۷۰ درصد جمعیت کشور باید واکسینه شوند تا به مصونیت جمعی برسیم، ولی امروز لابراتوارهای واکسنسازی دنیا در تلاش برای ایمنسازی کل جمعیت جهان هستند و حتی در ایران هم به پیروی از رویه جهانی و همزمان با آغاز تزریق واکسن فایزر برای گروه سنی ۵ تا ۱۲ سال در بعضی کشورها، قرار بود در صورت تایید نهایی، واکسن سینوفارم برای کودکان کمتر از ۱۲ سال تزریق شود. اسناد و به خصوص «شبه سندها» اوراد غیر قابل تغییر نیستند. حداقل چهرههای علمی کشور نباید اسناد تاریخ مصرف گذشته را به عنوان «اوراد غیرقابل تغییر» محسوب کنند.
بیشتر بخوانید: فوت هزاران سالمند کشور در صورت عدم انجام واکسیناسیون کرونا
طبق آن سند کهنه، ۶۷ میلیون نفر از جمعیت کشور باید واکسن میزدند. امروز چطور آقای وزیر؟ وقتی بهزودی گروه سنی زیر ۱۲ سال هم باید واکسن کووید ۱۹ دریافت کند، اصرار بر تفکیک گروه سنی بالای ۱۲ سال به عنوان جمعیت هدف چه دلیلی دارد؟ بنا به اعلام رسمی وزارت بهداشت، روزانه ۱۱۰۰ نفر الی ۱۲۰۰ نفر در کشور فوت میکنند. آیا در این عدد فوت روزانه هم گروه سنی زیر ۱۲ سال را کنار گذاشتهایم؟ اوایل تابستان امسال و در آن روزهای جهنمی که آمار مرگ کرونا در کشور به ۶۰۰ و ۷۰۰ نفر در روز رسید، کودکان کمتر از ۱۲ سال، هم مبتلا شدند، هم جان دادند. آیا این کودکان، در آمار متوفیان کرونا لحاظ نشدند؟ آقای وزیر، آیا لازم نیست در مندرجات رقمی سند ملی واکسیناسیون بازنگری شود وقتی دنیا در حال دستیابی به واکسن کووید ۱۹ برای گروه سنی کمتر از ۱۲ سال است و نتیجه یکی از این تلاشها، حداقل در مورد یک برند واکسن، موفقیتآمیز بوده است؟
استانهایی که خلاف جریان آب رفتند
روز چهارشنبه ۲۶ آبان ۱۴۰۰، مجموع تزریق واکسن کووید ۱۹ در ایران، به ۱۰۰ میلیون و ۶۸ هزار و ۷۰۳ دوز رسید. توجه کنید لطفا؛ «مجموع تزریق» یعنی کل واکسنهایی که از روز ۲۲ بهمن ۱۳۹۹ تا روز ۲۶ آبان ۱۴۰۰ (چهارشنبه هفته گذشته) به دریافتکنندگان نوبت اول، دوم و سوم واکسن کووید ۱۹ تزریق شده است.
بنابراین، هنوز نه تزریق دوز اول و نه تزریق دوز دوم و نه تزریق دوز سوم واکسن کووید ۱۹ در ایران، به آستانه ۱۰۰ میلیون یا ۹۰ یا ۸۰ یا ۷۰ یا حتی ۶۰ میلیون دوز نرسیده است. طبق گزارش روز ۲۶ آبان ۱۴۰۰ وزارت بهداشت، از ۲۲ بهمن ۱۳۹۹ تا ۲۶ آبان ۱۴۰۰، در مجموع ۵۶ میلیون و ۴۵ هزار و ۲۲۷ دوز واکسن کووید ۱۹ برای نوبت اول، ۴۳ میلیون و ۴۵۳ هزار و ۲۰۴ دوز برای نوبت دوم و ۵۷۱ هزار و ۲۷۲ دوز برای نوبت سوم به گروه سنی بالای ۱۲ سال تزریق شده است. هدفگذاری اولیه در سند ملی واکسیناسیون که دی ماه ۱۳۹۹ مصوب شد، مصونسازی ۶۷ میلیون و ۷۹۰ هزار و ۸۴۸ نفر از جمعیت بالای ۱۲ سال کشور بود.
سال گذشته، زمانی که سند ملی واکسیناسیون تدوین میشد، جمعیت کشور، ۸۳ میلیون و ۹۹۲ هزار و ۹۴۹ نفر بود که با احتساب نرخ رشد ۱.۳ درصدی سالانه و تولد یک میلیون و ۹۱ هزار و ۹۰۸ کودک طی این مدت، تا روز ۲۸ آبان ۱۴۰۰، جمعیت کل کشور به ۸۵ میلیون و ۴۷۵ هزار و ۱۹۹ نفر افزایش یافته است. در گزارش روز ۲۶ آبان وزارت بهداشت، عدد کل جمعیت کشور، با احتساب اتباع بیگانه مقیم ایران، ۸۴ میلیون و ۵۳ هزار نفر اعلام شده که احتمالا موالید زنده در این آمار جایی ندارد. گزارش رسمی وزارت بهداشت، پوشش نوبت اول واکسیناسیون در کل جمعیت کشور را تا روز ۲۶ آبان، ۶۷ درصد اعلام کرده، اما دیروز وزیر بهداشت این پوشش را ۸۴ درصد اعلام کرد، چون ایشان به کفایت مصونسازی ۷۰ درصدی جمعیت ۶۷ میلیون نفری مقید است، ولی در این میان، تکلیف ۳۵ درصد جمعیت واکسن گریز چیست؟ آیا این افراد در نگاه آمار جایی دارند یا نه؟
طبق گزارش وزارت بهداشت تا روز ۲۶ آبان ۱۴۰۰، از جمعیت ۸۴ میلیون و ۵۳ هزار نفری کشور، ۶۷ درصد نوبت اول واکسن را دریافت کردهاند. طبق گزارش روز ۲۶ آبان ۱۴۰۰ وزارت بهداشت از تفکیک میزان واکسیناسیون در استانهای کشور، در ۹ استان، بالای ۷۰ درصد کل جمعیت، در ۱۸ استان بالای ۷۰ و کمتر از ۸۰ درصد کل جمعیت و در ۴ استان هم بالای ۵۰ و کمتر از ۶۰ درصد کل جمعیت استان، نوبت اول واکسن را دریافت کردهاند. طبق این جداول، در هیچ استانی، میزان واکسیناسیون نوبت اول، بالای ۸۰ درصد کل جمعیت استان نبوده، در ۴ استان خوزستان، کردستان، سیستان و بلوچستان و قم که بیشترین تراکم قومیتی و مذهبی را دارند، آمار واکسیناسیون در کل جمعیت استان از ۶۰ درصد بالاتر نرفته چنانکه استان سیستان و بلوچستان با پوشش ۵۰ درصدی نوبت اول واکسیناسیون، پایینترین میزان واکسیناسیون نوبت اول را در کل استانهای کشور دارد و سپس استانهای قم با ۵۳ درصد، استان کردستان با ۵۷ درصد و استان خوزستان با ۵۸ درصد پوشش واکسیناسیون نوبت اول جمعیت کل استان در ردیفهای بعد از سیستان و بلوچستان ایستادهاند.
آیا این «جمعیت هدف»در تمام سرشماریها به چشم میآیند؟
سوال اینجاست این جمعیت هدف، کی و چطور شناسایی شدند و چرا در باقی موارد، دست مسوولان و نهادها و وزرا برای پیدا کردنشان خالی میماند؟ چرا هنوز هیچ آمار دقیقی از جمعیت زیر خط فقر مطلق وجود ندارد؟ جمعیت دچار سوءتغذیه نیازمند دریافت سبد غذایی چرا هنوز ناشناخته هستند؟ چرا در مورد جمعیت افراد دارای معلولیت، ۴ دهه است که هیچ نهادی موفق به محاسبه دقیق نشده؟ چرا تعداد کارگاههای زیرزمینی غیرقابل محاسبه است؟ چرا هنوز آماری از کارگران شاغل در کارگاههای خارج از شمول قانون کار موجود نیست؟ چرا سرشماریها درباره تعداد کودکان محروم از تحصیل با شکست مواجه شده است؟