یائسگی دوره مهمی از زندگی خانمها میباشد که ممکن است تغییرات تاثیرگذاری را در سلامتی و روند زندگی آنها به وجود بیاورد. وقوع این اتفاق در زندگی خانمها ممکن است سالها طول بکشد و عوارض آن فرد را درگیر کند، اما یائسگی درست ۱۲ ماه پس از آخرین قاعدگی آغاز میشود. داشتن تغذیه مناسب و اطلاع از خوراکیهایی که در این دوران مفید است میتواند امکان بروز این عوارض را کاهش دهد.
جامعه ۲۴- یائسگی دوره مهمی از زندگی خانم ها می باشد که ممکن است تغییرات تاثیرگذاری را در سلامتی و روند زندگی آنها به وجود بیاورد. وقوع این اتفاق در زندگی خانم ها ممکن است سال ها طول بکشد و عوارض آن فرد را درگیر کند، اما یائسگی درست ۱۲ ماه پس از آخرین قاعدگی آغاز می شود. داشتن تغذیه مناسب و اطلاع از خوراکی هایی که در این دوران مفید است می تواند امکان بروز این عوارض را کاهش دهد.
یائسگی چیست و چه تغییراتی را بوجود می آورد
در زمان ورود به این دوران سطح ترشح هورمون پروژسترون کاهش یافته و مقدار هورمون استروژن با اختلال مواجه میشود؛ و این چرخه طبیعی با مشکل روبرو می¬شود. در یائسگی متابولیسم بدن دچار تغییرات منفی می¬شود و باعث افزایش وزن می¬گردد. همچنین کلسترول و نحوه هضم کربوهیدرات توسط بدن با اختلال مواجه شود.
از دیگر عوامل دوران یائسگی مشکل گرگرفتگی و اختلال در خواب می¬باشد. همچنین تغییرات هورمونی آن دوران تراکم استخوان را کاهش داده و فرد را در معرض خطر شکستگی استخوان قرار می¬دهد. داشتن رژیم غذایی مناسب در دوران یائسگی می¬تواند گذر از این مرحله را راحت¬تر کند. در این مقاله سعی داریم خوراکی¬های مفید در دوران یائسگی را معرفی کنیم.
خوراکی هایی که در دوران یائسگی باید خورد
لبنیات
همانطور که گفته شد بخاطر پایین امدن سطح استروژن و تغییرات هورمونی بوجود آمده تراکم استخوان کاهش یافته و در خطر شکستگی قرار می¬گیرد. به همین دلیل مصرف لبنیات مثل شیر، ماست، پنیر، کشک و سایر مواد لبنی بخاطر داشتن کلسیم، فسفر، پتاسیم، منیزیم و ویتامین¬های K و D می¬تواند برای پیشگیری از بروز پوکی استخوان مفید باشد. مطالعه برروی ۷۵۰ زن یائسه نشان داده است که آنهایی که لبنیات و پروتئین حیوانی را در برنامه غذایی خود به طور منظم قرار داده¬اند تراکم استخوان بالاتری از بقیه زنان داشتند. مصرف لبنیات احتمال پیش آمدن یائسگی زودرس را که قبل از ۴۵ سالگی اتفاق می¬افتد کاهش می-دهد. همچنین وجود امینو اسید گلیسین در لبنیات باعث تنظیم خواب در زمان یائسگی می¬گردد. برای زنان بالای ۱ سال مصرف ۱۲۰۰ میلی گرم کلسیم در روز ضروری است که علاوه بر لبنیات در ماهی ساردین و سالمون، کلم بروکلی و حبوبات نیز یافت می¬شود.
سبزیجات و میوهها
سبزیجات و میوه ها به خاطر داشتن فیبر، آنتی اکسیدان، ویتامین و مواد معدنی برای گنجانده شدن در برنامه غذایی زنان در دوران یائسگی توصیه میشود. میوهها و سبزیجات میتوانند به خاطر داشتن فیبر گرگرفتگی بدن را کمتر کنند. همچنین برای جلوگیری از افزایش وزن موثر هستند. طبق تحقیقات مصرف کلم بروکلی استروژن مرتبط با سرطان پستان را کم می کند و نوع دیگری از استروژن مقابله گر با سرطان پستان را افزایش می دهد. میوههایی مثل توت تیره، زغال اخته، توت سیاه و مکمل عصاره انگور بروز عوارض یائسگی را کاهش می دهد.
غلات
غلات سرشار از مواد مغذی مانند فیبر، ویتامین B با زیرگروه¬های تیامین، نیاسین، ریبوفلاوین و اسید پانتونتیک برای اثرگذاری مثبت برروی بیماری¬های قلبی و عروقی¬، سرطان و مرگ زودهنگام موثر هستند. مصرف غلات کامل بجای کربوهیدرات¬های تصفیه شده خطر بروز بیماری¬های قلبی و دیابت را کمتر می¬کند. طبق تحقیقاتی که برروی ۱۱ هزار زن یائسه انجام شد افرادی که در ۲۰۰۰ کالری مصرفی روزانه خود ۷.۴ گرم فیبر غلات کامل مصرف کرده بودند ۱۷ درصد کمتر از زنانی که در دوران یائسگی نصف این مقدار فیبر غلات را دریافت کرده بودند به مرگ زودرس دچار شدند. غلات کامل همان غلات سبوس¬دار مثل نان گندم کامل، برنج قهوه¬ای، جو، کینوا، چاودار، گندم خراسان هستند.
بیشتر بخوانید: اگر مبتلا به نقرس هستید این خوراکیها را نخورید
چربی های سالم
اسیدچرب امگا ۳ که جزو چربی¬های سالم محسوب می¬ش. د برای مصرف در دوران یائسگی مفید هستند. مطالعه برروی ۴۸۳ زن یتئسه نشان داده¬است که گرگرفتگی و تعریق شبانه در این افراد با مصرف مکمل امگا ۳ به نسبت کمتر بوده¬است. غذاهای حاوی امگا ۳ عبارتند از: ماهی خال خالی، ماهی سالمون، دانه چیا، دانه کتان و شاهدانه.
غذاهای فیتو استروژن دار
در دوران یائسگی استروژن در بدن با اختلال مواجه میشود و فیتواستروژن¬ها ترکیبات موجود در غذاهایی هستند که مثل یک استروژن ضعیف در بدن نقش آفرینی می¬کنند. هنوز نظر قطعی راجع به فایده ۱۰۰ درصدی این غذاها برای گنجاندن در رژیم غذایی وجود ندارد، اما طبق تحقیقات به نظر می¬رسد برای سلامتی افراد به ویژه زنان در دوران یائسگی مفید باشد. طی ۲۱ مطالعه روی زنان یائسه که مکملهای ایزوفلاون¬دار را در ۴ هفته مصرف کرده بودند ۱۴ درصد سطح استروژن بالاتری نسبت به کسانی که دارونما مصرف کرده بودند داشتند، اما این نتایج به صورت قطعی اثر بخش نبود. طبق ۱۵ مطالعه دیگر در مدت زمان ۳ تا ۱۲ ماه روی زنانی که مکمل¬های ایزوفلاون¬دار و شبدر قرمز مصرف کرده بودند مقدار گرگرفتگی در انها کاهش یافته بود.
پروتئین
کم¬شدن استروژن در دوران یائسگی توده¬های عضلانی و موادی که باعث استحکام استخوان¬ها می¬شود را کاهش می¬دهد. از این¬رو واجب است که زنان یائسه در این دوران پروتئین مصرفی¬شان را بالا ببرند. توصیه¬های پزشکان این است که زنان بالای ۵۰ سال باید در روز بین ۱ تا ۱.۱ گرم پروتئین به ازای هر کیلوگرم از وزنشان مصرف کنند یعنی چیزی حدود ۲۰ تا ۲۵ گرم پروتئین با کیفیت در طول روز. در ایالات متحده توصیه به زنان بر این است که روزانه ۰.۸ گرم به ازای هرکیلوگرم وزنشان را به مصرف پروتئین تخصیص دهند. در مطالعه¬ای که روی ۱۳۱ زنان یائسه انجام شد کسانی که روزانه ۵ گرم پپتید کلاژن مصرف کرده¬بودند تراکم استخوانی قابل توجهی داشتند چرا که کلاژن بیشترین پروتئین موجود در بدن است و کسانی که پروتئین مصرفی بخصوص پروتئین لبنی بالاتری مصرف کرده بودند کمتر در معرض خطر شکستگی لگن بودند. پروتئین فراوان در غذاهایی مثل گوشت، ماهی، حبوبات، تخم مرغ و لبنیات یافت میشود.
غذاهای آهن دار
زنان یائسه لازم است روزانه سه وعده غذایی غنی از آهن مصرف کنند. آهن در غذاهایی مثل گوشت قرمز و بدون چربی، تخم مرغ، ماهی، مرغ، آجیل، غلات و سبزیجات برگ سبز دار مثل اسفناج وجود دارد. زنان مسن طبق توصیه باید روزانه ۸ میلی گرم آهن مصرف کنند.
غذاهایی که بهتر است زنان یائسه از مصرف آنها صرف نظر کنند
مصرف مواد خوراکی مثل الکل و کافئین بدلیل تاثیر برروی خواب و گرگرفتگی، غذاهای ادویه دار، غذاهای شور بدلیل ابتلا به فشار خون و قندها و کربوهیدرات های فراوری شده مثل نان سفید، کراکر و کیک ها بخاطر گرگرفتگی توصیه نمی شود.
کلام آخر
دوران یائسگی باعث برهم خوردن نظم و سلامتی بدن می¬شود و بخاطر کاهش متابولیسم بدن و تغییرات هورمونی بوجود آمده احتمال بروز بیماری¬های زیادی را افزایش می¬دهد. با وجود این شرایط اگر زنان تغذیه مناسبی نداشته باشند دوران سختی را پشت سر خواهند گذاشت. در برنامه غذایی زنان در این دوران باید خوراکی¬هایی باشد که حاوی آهن و کلسیم باشد و احتمال بروز دیابت و فشارخون را بالا نبرد. همچنین از خوراکی¬هایی که باعث گرگرفتگی و اختلال در خواب می¬شوند باید پرهیز نمود. نوشیدن آب به اندازه کافی نیز در این دوران ضرورت دارد.