کلیسای مسروپ مقدس از جاذبههای گردشگری شهر مشهد است که مخصوص ارامنه این شهر هم است. کلیسا مسروپ مقدس در کنار حرم امام رضا برای گردشگران داخلی و خارجی بسیار جذاب و دیدنی است. در ادامه این گزارش با جامعه ۲۴ همراه باشید تا بیشتر با جاذبههای گردشگری کلیسای مسروپ مقدس آشنا شوید.
جامعه ۲۴ برای آنکه از کلیسا دیدنی مسروپ مقدس بازدید به عمل آورید، باید به دروازه ارگ و سپس خیابان جانبازان بروید و وارد فرعی ۳۴ شوید. بلافاصله پس از آنکه وارد خیابان جانبازان شدید، میتوانید گنبد مخروطی آن را مشاهده کنید، که از پشت ساختمانهای اطراف خودنمایی میکند. با توجه به اینکه این کلیسا در نزدیکی میدان ۱۰ دی قرار گرفته به نام کلیسای ۱۰ دی هم میشناسند.
آدرس کلیسای مسروپ مقدس مشهد: خراسان، مشهد، جانبازان، کلیسای مسروپ مقدس
تاریخچه کلیسای مسروپ مقدس شهر مشهد
به گزارش جامعه ۲۴، کلیسا مسروپ مقدس یا نام دیگر آن، یعنی کلیسا ۱۰ دی شهر مشهد در سال ۱۹۴۱ میلادی برای ارامنه ساخته شد که تاریخ ساخت آن به اواخر دوره پهلوی باز میگردد. این کلیسا تا دهه ۵۰ فعالیت بالایی داشت و تمامی مراسمات مسیحیان در آن اجرا میشد. اما پس از مهاجرت ارامنه از شهر مشهد، فعالیت روزانه آن بسیار کاهش یافت. هم اکنون کلیسای مسروپ با مدیریت شورای خلیفه گری تهران – شمال اداره میشود. این کلیسای تاریخی در سال ۱۳۸۴ توسط همین شورا به ثبت در آثار ملی رسید.
تاریخچه کلیسا مسروپ مقدس شهر مشهد، به دوران قبل از طراحی و ساخت آن برمی گردد. دوران صفویه، بسیاری از مردمی که به آیین مسیحیت ایمان داشتند به دلایل مختلف و ترس از جان (ناشی از جنگ بین عثمانیها و صفویان) توسط شاه عباس اول در اصفهان، منطقه جلفا پناه داده شدند و در آن منطقه کلیساهای گوناگونی را ساختند. در زمان نادرشاه، از منطقه مرزی جلف به خراسان به اجبار مهاجرت کردند تا در برابر حمله ازبکان بجنگند. با این حال این کار به اجبار صورت گرفت و در زمان پادشاهان بعدی نیز مورد رفتارهای مناسبی قرار نگرفتند.
مردم ارامنه کشور ایران در آن دوره از بازه زمانی مشغول کارهایی نظیر زرگری، جواهرسازی و بازرگانی بودند. در آن زمان حاکمیت، روابط میان ارامنه و مردم عادی را بسیار محدود کرده بود، تا زمان حکومت پهلوی که شرایط تغییر کرد و اجازه ساخت کلیسا به ارامنه در شهر مشهد داده شد.
کلیسای مسروپ مقدس مشهد که در سال ۱۳۲۰ شمسی، ۱۹۴۱ میلادی ساخته شده همان کلیسای دوران پهلوی اول است. نام مسروپ مقدس از نام مسروپ ماشتوش گرفته اند که حروف زیبای زبان ارمنی را ابداع کرده است. اگر دقت کرده باشید کلیسای مسروپ مقدس در اراک، رشت و اهواز هم وجود دارد.
سبک معماری و بخشهای مختلف کلیسا مسروپ مقدس
کلیسا ۱۰ دی شهر مشهد یا همان مسروپ مقدس در زمینی به وسعت ۳۰۰ متر مربع احداث شده است. در سال ۱۳۳۰ سند توسط شهرداری برای این مکان صادر شد. بعد از اتمام ساخت کلیسا، بخشهایی مثل مدرسه آرین، ساختمان اداری و کتابخانه هم به آن اضافه کردند. سبک معماری این کلیسا برگرفته از اکثر کلیساها است، طراحی ذوزنقه شکلی که دارد، با دو گنبد مخروطی با صلیب آهنی در رأس آنها خودنمایی میکند.
گنبدهای زیبا کلیسا ۱۰ دی از جنس آجر هستند و ناقوس زیر گنبد اصلی، در زمان جشنهای ۲۵۰۰ شاهنشاهی به آن اضافه شد. ناقوس بزرگ و آهنی آن را در منطقه جلفا ساخته اند. امروزه تنها یک درب برای ورود به کلیسا مسروپ مقدس وجود دارد. کتیبهای بالای درب بیان کننده متولیان ساخت و تاریخ احداث آن است. البته در زمان طراحی و ساخت کلیسا مسروپ مقدس، سه درب برای ورود به ان تعبیه شد بود که امروزه تنها یک درب کار میکند.
بیشتر بخوانید: جاذبههای گردشگری مجموعه چالیدره مشهد
کلیسای تاریخی مسروپ مقدس شهر مشهد، به علت تبلیغ نه چندان مناسب در میان مردم و گردشگران چندان شناخته شده نیست. مهمترین ویژگی متمایز کننده این کلیسا، طاق ستون دار مستطیل شکلی است که برای نمای خارجی درب ورودی در نظر گرفته اند. محراب کلیسا را در ضلع شرقی ساخته اند.
برای روشنایی در محیط کلیسا ۱۰ دی از دو نورگیر شمالی و جنوبی بهره گرفته شده است. ساختمان اصلی هم بالاتر از سطح زمین قرار گرفته و برای قسمتهای زیر زمینی پنجرههایی تعبیه شده است تا رطوبت اضافی را خارج کند. همانطور که گفتیم کلیسای مسروپ مشهد دو گنبد مخروطی شکل دارد. گنبد بزرگتر مربوط به تالار اصلی است ضمن اینکه ویژگی دیگر آن کاشی سفید با نقوش سبز در دورتادورآن است. گنبد کوچکتر هم روی درب ورودی اصلی قرار دارد. البته گنبد سومی هم به شکل شیروانی بزرگ و آهنی وجود دارد که کمتر کسی در مورد آن صحبت میکند.
به گزارش جامعه ۲۴، مدرسه آرین کلیسا ۱۰ دی یا مسروپ مقدس در ضلع شمالی و کتابخانه آن هم در ضلع جنوبی واقع شده است. در ابتدا مدرسه آرین هشت کلاس درس و سالن اجتماعات داشت، اما در سالیان بعد به خصوص از دهه پنجاه شمسی به بعد هنگامی که ارامنه از شهر مشهد و کشور ایران مهاجرت کردند، بی استفاده ماند. حتی اکنون که ۴ خانوار در مشهد زندگی می کنند از آن استفادهای نمیشود به جز مراسمات بسیار ویژه مذهبی که نیاز به مدرسه ندارند. به همین دلیل شورای خلیفه گری ارامنه آن را فروخته است.