برخی افراد به دلیل داشتن بیماریهای خاص باید از رژیم خاص بدون پروتئین استفاده کنند، در این مطلب به معرفی مواد غذایی مناسب برای این افراد پرداخته شده است.
پروتئین یک ماده ضروری برای بدن است و باید در لیست رژیم غذای، موادی که پروتئین دارند، قرار بگیرند. اما در برخی از موارد خاص مانند بیماری های نادر کلیوی و برخی دیگر از بیماری ها، مصرف پروتئین توصیه نمی شود و باید رژیم غذایی بدون پروتئین یا پروتئین کم را رعایت کنند. برای رعایت کردن این رژیم ها باید مواد غذایی بدون پروتئین را بشناسید و متناسب با آنها پیش روید.
رژیم غذایی پروتئین ممکن است برای بدن عوارضی به همراه داشته باشد بنابراین توصیه می کنیم این رژیم را خودسرانه انجام ندهید و با توجه به دستورات پزشک متخصص، رژیم خود را رعایت کنید.
بسیاری از افراد برای لاغری و کاهش وزن این رژیم را می گیرند که در این صورت باید نکات همی مانند کاهش مصرف مایعات، کاهش فعالیت های بدنی و... را در نظر بگیرند.
اگر بدن شما سالم است و تنها برای کاهش وزن رژیم غذایی بدون پروتئین را انتخاب کرده اید، توصییه می کنیم در تصمیم خود تجدید نظر کنید. اما در برخی از موارد مانند بیماری های کلیوی مصرف مواد غذای بدون پروتئین بسیار مهم است. در ادامه لیست مواد غذایی بدون پروتئین را بررسی می کنیم.
رژیم مواد غذایی بدون پروتئین چیست؟
رژیم گرفتن با مواد غذایی بدون پروتئین یا کم پروتئین، فشار وارده بر روی کلیه ها را کم می کند؛ با توجه به این مسئله می توان نتیجه گرفت، این رژیم برای افرادی که دچار بیماری های کلیوی هستند، بسیار مناسب است. زمانی که پروتئین وارد بدن می شود، کلیه ها شروع به ساختن ماده ای به نام اوره می کنند؛ اگر عملکرد طبیعی کلیه ها دچار اختلال شود، اوره تولید شده در خون انباشته می شود و در نتیجه باعث خستگی، بی حالی و کم اشتهایی بیماری خواهد شد.
این افراد باید از رژیم غذایی بدون پروتئین پیروی کنند تا مشکلاتی برای آنها به وجود نیاید. برنامه غذایی بدون پروتئین باید توسط یک پزشک نوشته شود و شامل تمام مواد غذایی مفید و بدون پروتئین باشد.
مواد غذایی بدون پروتئین
اجزای اصلی تشکیل دهنده رژیم غذایی بدون پروتئین، سبزیجات و غلات هستند. در این رژیم باید مواد غذایی بدون پروتئین را با مواد پروتئینی مانند گوشت قرمز، مرغ و... جایگزین کرد. میوه، سبزیجات و غلات در رژیم غذایی بدون پروتئین بسیار مهم هستند و با استفاده از این مواد غذایی می توانید مصرف پروتئین را به صورت چشمگیری کاهش دهید.
افرادی که از رژیم غذایی بدون پروتئین پیروی می کنند، باید بیشترین کالری دریافتی بدن خود را از مواد غذایی بدون پروتئین یا کم پروتئین که در ادامه نام می بریم، دریافت کنند. برخی از مواد غذایی مجاز در رژیم بدون پروتئین موارد زیر هستند:
- مصرف همه میوه ها بجز میوه های خشک در رژیم غذایی بدون پروتئین مجاز است.
- تمامی سبزیجات به صورت بخارپز و آبپز در این رژیم مجاز هستند. البته لوبیا، ذرت و نخود دارای پروتئین بوده و بهتر است از مصرف آنها پرهیز کنید.
- روغن های گیاهی مانند روغن زیتون، روغن آفتابگردان و روغن دانه کتان در رژیم مواد غذایی بدون پروتئین مجاز هستند.
- استفاده از دمنوش ها در این رژیم آزاد است.
- مصرف ترشیجات بلامانع است.
- بهتر است نان مصرفی بدون نمک باشد.
- مصرف شیر و خامه ترش منعی ندارد.
برخی دیگر از مواد غذایی مانند: قند، کمپوت، ژله، نوشیدنی های انرژی زا، چای، قهوه، کره، مربا و... هستند که پروتئین کمی دارند و می توان آنها را در رژیم غذایی خود جای داد.
اما استفاده زیاد از این مواد ممکن است باعث آسیب به بدن شود به همین دلیل بهتر است در استفاده از این مواد غذایی در رژیم خود حد اعتدال را رعایت کنید.
استفاده از رژیم غذایی بدون پروتئین به چه افرادی توصیه می شود؟
بطور کلی متخصصان تغذیه توصیه می کنند 10 درصد کالری روزانه یک انسان بالغ باید به شکل پروتئین وارد بدن شود. وقتی صحبت از، استفاده از رژیم غذایی بدون پروتئین می شود، منظور این است که فرد باید روزانه پروتئین کمتر از 10 درصد مصرف کند.
رژیم غذایی بدون پروتئین برای افرادی مناسب است که دچار اختلال در عملکرد کلیه هستند و کلیه آنها توانایی ندارد پروتئین و مواد زائد را پردازش کنند؛ از این رو این مواد تجمع پیدا کرده و در نتیجه باعث بروز علائمی مانند حالت تهوع، خستگی، بی اشتهایی و... در بیمار می شود.
پزشک استفاده از یک رژیم غذایی بدون پروتئین یا کم پروتئین را به این بیماران توصیه می کند زیرا مصرف پروتئین کمتر خطر و عوارض های اختلال کلیه را کاهش می دهد. بطور کلی پزشک به افرادی که مشکلات زیر را دارند، استفاده از مواد غذایی بدون پروتئین را پیشنهاد می کند:
بیماران کلیوی
این بیماران باید مصرف پروتئین را کم کنند تا اوره در خون آنها جمع نشود و دچار عوارض این بیماری نشوند. مصرف کم پروتئین فشار را بر روی کلیه ها کم کرده و در نتیجه باعث بهبود عملکرد کلیه ها در این بیماران خواهد شد. افرادی که دیالیزی هستند باید تحت نظر پزشک متخصص رژیمی مختص به خود را دریافت کنند.
فنیل کتونوری
در این بیماری فرد دچار یک اختلال نادر می شود که در آن بدن توانایی تولید آنزیمی برای تجزیه اسید آمینه به نام فنیل آنالین را ندارد.
از آنجایی که آمینو اسید ها اجزای تشکیل دهنده پروتئین ها هستند، اگر این افراد در مصرف پروتئین پرهیز نکنند، فنیل آنالین در بدن آنها تجمع کرده و باعث بروز اختلال هایی مانند کند ذهنی، بیش فعالی و دیگر مشکلات جدی خواهد شد. برای درمان این بیماری باید از مواد غذایی بدون پروتئین به صورت مادام العمر استفاده کرد.
هموسیستینوری
این اختلال به صورت ارثی بوده و در آن بدن قادر به تولید آنزیمی برای پردازش آمینو اسیدی دیگر به نام میتونین نیست. تجمع این آمینو اسید در بدن باعث اختلال در بینایی و رشد استخوان ها خواهد شد. درمان این بیماری مانند بیماری فنیل کتونوری با مصرف مواد غذایی بدون پروتئین است.
نفروپاتی دیابتی
نفروپاتی دیابیتی به آسیب های وارد شده به کلیه از طریق دیابت اشاره دارد. در این بیماری هم باید در مصرف پروتئین پرهیز کرد و در رژیم غذایی، غذاهای بدون پروتئین را جایگزین مواد غذایی پروتئینی کرد.