رعایت نکات تغذیه هفته به هفته در دوران بارداری برای بسیاری از مادران بسیار مهم است. در این مطلب به بررسی نیازها و جزییات کامل تغذیه مادر در هفته های مختلف بارداری پرداخته شده است.
در دوران بارداری، تمام ویتامین ها و مواد مغذی باید به بدن مادر برسد. به این ترتیب نیازهای بدن مادر و همچنین نیازهای رشد جنین تامین می شود.
اهمیت تغذیه هفته به هفته در بارداری چیست؟
تغییرات هورمونی که در دوران بارداری رخ می دهد باعث تغییرات فیزیکی برای مادر می شود. این تغییرات فیزیکی یکی از ویژگی های بارداری است که قابل پیشگیری نیست.
بلکه باید با راهکارهای مناسب به حفظ سلامت کمک کرد. یکی از راه های مهم برای اطمینان از سلامت جنین و مادر و زایمان آسان تغذیه است. در واقع تغذیه را می توان یکی از عوامل مهم برای سلامت بارداری دانست.
در این دوران هر غذایی که مصرف می شود بر سلامت جنین و مادر تاثیر می گذارد. به گفته متخصصان، در دوران بارداری باید تنوع غذایی در رژیم غذایی وجود داشته باشد. زیرا نیاز بدن مادر به مواد مغذی و ویتامین ها افزایش می یابد.
اما در این بین باید در نظر داشت که برخلاف تصورات قدیمی، مادر نباید به جای دو نفر غذا بخورد. زیرا کافی است ویتامین ها و مواد مغذی بیشتری را به میزان لازم برای رشد جنین در اختیار بدن قرار دهیم.
تغییر وزن مادر با تغذیه هفته به هفته در ایام بارداری
یکی از نگرانی های مادران برای دوران بارداری، به تغییر وزن مربوط میشود. باید در نظر داشت که برای بارداری، نمی توان یک الگوی خاص مشخص کرد و بیان کرد همه مادران باید اینگونه باشند.
از آنجایی که الگو های تغییر وزن در افراد مختلف، متفاوت می باشد، نباید با یک الگوی خاص همه افراد را مورد سنجش قرار داد.
اما در حالت کلی حد معمولی که برای بالا رفتن وزن در دوران بارداری وجود دارد، مقدار مشخصی است. خانم هایی که پیش از بارداری وزن نرمالی داشتند می توانند در دوران بارداری بین 13 الی 18 کیلوگرم وزن خود را افزایش دهند.
مادرانی که پیش از بارداری اضافه وزن داشتند، بهتر است بین 7 الی 11 کیلو گرم افزایش وزن در دوران بارداری داشته باشند. اما در مواردی که بارداری دوقلویی یا چند قلویی وجود داشته باشد، طبیعتا اضافه وزن بیشتری انتظار خواهد رفت.
اصول مهم تغذیه هفته به هفته بارداری
یک بارداری طبیعی معمولا بین 37 تا 42 هفته طول می کشد. در هر یک از روزها و هفته های این دوره تغییرات زیادی برای مادر ایجاد می شود. همچنین جنین برای رشد اسکلت استخوانی، بافت های عضلانی و اندام های حیاتی از مادر تغذیه می کند.
به همین دلیل مادر نیاز به خوردن غذا های متنوع دارد.
در ادامه به بیان هفته به هفته اصول مهم تغذیه بارداری می پردازیم.
تنوع غذایی
یکی از مهم ترین نکات تغذیه هفته به هفته در دوران بارداری، تنوع غذایی است. در این دوره، مادر باید از گروه های غذایی مختلف مانند موارد زیر استفاده کند:
انواع میوه ها
انواع سبزیجات با رنگ های مختلف
انواع گوشت کم چرب
لبنیات
تخم مرغ
لوبیا
نان و غلات کامل
آجیل و دانه ها
دانه های مفید
وعده های غذایی در تغذیه هفته به هفته بارداری
مادران باید به تامین انرژی مورد نیاز بدن در طول شبانه روز توجه داشته باشند. به همین دلیل خوردن تنقلات بین وعده های اصلی بسیار مهم است. در دوران بارداری، مادران باید روزانه سه وعده غذایی اصلی و سه یا چهار میان وعده سالم بخورند. این از گزینه های زیر جلوگیری می کند:
گرسنگی
سوزش سردل
حالت تهوع
سرگیجه و سردرد
از دست دادن انرژی
بی حالی
پرهیز از غذا را جدی بگیرید
مهم نیست که افراد در چه سنی هستند، برخی از پرهیز های غذایی باید برای همیشه جدی گرفته شود. اما در دوران بارداری به دلیل حساسیت شرایط باید با جدیت بیشتری برخورد کرد.
از جمله موارد زیر است:
برای جلوگیری از دیابت بارداری از مصرف قند های مصنوعی مانند نوشابه و شیرینی جات پرهیز کنید
پرهیز از مصرف نمک و غذا های شور برای جلوگیری از فشار خون بالا در دوران بارداری و عوارض جدی آن
از خوردن غذا های چرب و سرخ شده اجتناب کنید
اجتناب از غذا های فرآوری شده
پرهیز از تنقلات مضر بدون ارزش غذایی
از مصرف غذاهای فاسد خودداری کنید
از نوشیدن الکل خودداری کنید
انرژی یا کالری مورد نیاز در دوران بارداری
سه ماهه اول: 1800 کالری در روز (حدود 300-400 کالری بیشتر از قبل از بارداری)
سه ماهه دوم: 2200 کالری در روز
سه ماهه سوم: 2400 کالری در روز
اعداد اعلام شده متوسط هستند و میزان دقیق کالری مورد نیاز بدن مادر بسته به شرایطی مانند فعالیت بدنی، متابولیسم بدن، چاقی یا لاغری، قد و وزن و بسیاری موارد دیگر ممکن است متفاوت باشد.
به همین دلیل بهتر است یک برنامه غذایی در دوران بارداری از متخصص تغذیه دریافت کنید تا مطابق با شرایط بدن خود مادر باشد.
در تغذیه هفته به هفته بارداری چه غذاهایی باید مصرف شود؟
در دوران بارداری، مادران می توانند انواع غذاهای سالم بخورند. البته باید توجه داشت که تغییرات در جنین در هر دوره متفاوت است و نیازهای خاص خود را دارد. در ادامه به نکات تغذیه ای برای هر هفته بارداری می پردازیم.
تغذیه هفته به هفته بارداری در سه ماه اول
تغذیه در هفته های اول و دوم بارداری معمولاً به روش معمول بهتر است. در طول این دو هفته معمولاً مزاج بارداری روی مادر تأثیری ندارد. اما تغذیه اولیه باید قبل از آن انجام شود. همچنین دریافت متعادل اسید فولیک بسیار مهم است.
تغذیه در هفته سوم بارداری کمی متفاوت است. بهتر است از این به بعد تغذیه هفته به هفته بارداری را با حساسیت بیشتری تنظیم کنید.
همچنین از هفته چهارم بارداری به بعد، مادر باید اقدامات احتیاطی غذایی مانند پرهیز از نوشیدن الکل و کاهش مصرف کافئین را جدی بگیرد.
از هفته پنجم ماه دوم بارداری شروع شده و تغییرات قابل توجهی رخ خواهد داد. در این دوران بیشتر مادران با درد دوران بارداری مواجه می شوند. هوس غذایی و حالت تهوع گاه به گاه از علائم ماه دوم است.
معمولا این علائم در هفته ششم نیز دیده می شود، بنابراین بهتر است در این مدت کمی رژیم غذایی را تغییر دهید تا از بروز حالت تهوع کاسته شود.
در هفته هفتم بارداری باید از غذا های سالمی که مادر بیشتر دوست دارد استفاده شود. زیرا عصر هوس غذایی است. مواد غذایی مانند موارد زیر برای این هفته از بارداری بسیار مناسب می باشند:
جوجه
ذرت
سوپ
سیب زمینی
در برنامه تغذیه بارداری هفته به هفته باید از هفته هشتم به بعد اسید فولیک بیشتری مصرف شود. موارد زیر منابع خوب اسید فولیک هستند:
عدس
اسفناج
سیب زمینی شیرین
اسید فولیک یک ویتامین بسیار ضروری برای بارداری است. حتی از سه ماه قبل از بارداری تا هفته دوازدهم بارداری باید به مقدار متعادل مصرف شود. روزانه 400 میکروگرم اسید فولیک باید به بدن مادر برسد.
کمبود آن ممکن است عوارض زیادی مانند زایمان زودرس یا بروز ناهنجاری های عصبی برای نوزاد ایجاد کند. منابع عالی اسید فولیک عبارتند از:
کلم
کلم بروکلی
نخود سبز
اسفناج
عدس
گوشت
انواع سبزیجات پهن برگ
رژیم بارداری هفته به هفته
همیشه باید در نظر داشته باشید که سلامت بارداری یک مسئله بسیار مهم است که مادران می توانند با تغذیه سالم از آن اطمینان حاصل کنند. اما در کنار آن مدیریت استرس، خواب کافی و شرایط روحی خوب نیز بسیار مهم است.
متخصصان تغذیه پیروی از رژیم لاغری در دوران بارداری را توصیه نمی کنند. اما در این مدت باید برنامه غذایی مناسبی را دنبال کنید که به خوبی نیازها را برطرف کند. این برنامه غذایی نباید خودسرانه تنظیم شود.
پیشنهاد می کنیم برای دریافت رژیم غذایی مخصوص این دوره از کارشناسان خبره و تحصیلکرده مشاوره بگیرید. پیشنهاد ما این است که از پزشکان مجرب زنان و زایمان مشاوره بگیرید.